Bölüm 32

Yılı kapatmak zorunda mıyım? Kapatmazsam ne olur?

Evet. Kapatmazsanız olacak şey, hiçbir şey olmamasından da kötüdür: ikinci yılınızın bilançosu yanlış çıkar ama yine de denk gelir. Yani sayfada bunu size söyleyecek hiçbir şey yoktur.

Yılı kapatmak, geçen yılın sonucunu bir sonraki yıla taşıyan adımdır. Atlarsanız ilk yıldan sonraki her yılın bilançosunda o yıla kadar kazandığınız her şey eksik görünür. Eksik tutar aynı anda iki taraftan birden düştüğü için tablo yine denk gelir ve doğru görünür.

Kapatılmamış bir yıl neye yol açar: rakamlarla

İlk yılında maliyeti 400 olan 1.000'lik mal, ikinci yılında maliyeti 100 olan 500'lük mal satan bir dükkân düşünün. Önce 600, sonra 400 kazandı; ikinci yılın sonunda gerçekten 1.000'i var.

İki gelir tablosu da doğrudur: birinci yıl 600, ikinci yıl 400 gösterir. Ama birinci yıl kapatılmadıysa ikinci yılın bilançosu toplam varlıkları 400 gösterir ve yine de denk gelir, çünkü 600 öbür taraftan da eksiktir.

O sayfada yanlışlığı düşündürecek hiçbir şey yoktur. Bir raporun düşebileceği en tehlikeli hâl budur: kendinden emin bir şekilde yanlış, kendi içinde tutarlı ve üstelik işletme sahibinin işinin neye değdiğini anlamak için baktığı tek rakamla ilgili.

Gelir tablosu neden etkilenmez

Gelir tablosu bir DÖNEMİ kapsar: iki tarih arasında ne olduğunu sorar, öncesini sormaz; bu yüzden geçen yılı hatırlamasına gerek yoktur. Bilanço ise BİRİKİMLİDİR: işletmenin nesi olduğunu sorar, bu da başından geçen her şeyin toplamıdır.

İkisinden yalnızca birinin bozulmasının sebebi budur. En sık baktığınız tabloya bakarak sorunu fark edememenizin sebebi de.

Kapanış aslında ne kaydeder

Yılın son günü tarihli tek bir fiş. Bütün gelir ve gider hesaplarını sıfırlar, sonucu geçmiş yıllar kârlarına aktarır. Bir muhasebecinin elle yaptığının aynısı, açıp okuyabileceğiniz tek bir belgede.

Yeni yıl, eskisinin kapandığı yerden açılır. Müşteri bakiyeleri tek tek devreder; böylece yeni yıl yalnızca toplamı değil, kimin ne kadar borçlu olduğunu da bilir. Ocak ayında bir müşteri ekstresinin doğru çıkmasını sağlayan budur.

Kapanışı durduran şeyler ve gerçek sebepleri

Üç durum kapanışı durdurur; her biri belirsiz bir hata vermek yerine kendini adıyla söyler.

  • Hâlâ açık bir ay Açık ay, satılan malın maliyetinin henüz defterlere girmediği aydır. Yılı bu hâlde kapatmak, olduğundan yüksek bir kârı özkaynaklarınıza taşır ve orada sonradan hiçbir şey onu düzeltmez. Önce ayları kapatın.
  • Hâlâ açık önceki bir yıl Aynı gerekçe, bir üst basamakta. Yıllar sırayla kapanır.
  • Eşleştirilmemiş bir hesap Kapanışın sonucu nereye aktaracağını bilmesi gerekir. Bulamadığı hesabı adıyla söyler; yılı içine hiçbir şey kaydetmeden kilitlemez.

Önizleme var, üstelik önizleme fişin kendisi

Herhangi bir düğmeye basmadan önce tam olarak ne kaydedileceğini görürsünüz: sonuç, nereye aktarılacağı, gelir eksi gider, kaç hesabın sıfırlanacağı ve isterseniz açılır bir bölümde fişin kendisi.

Bu, fişin bir tarifi değil, kendisidir: aynı şekilde hesaplanmış, henüz kaydedilmemiş. Hiçbir şey yazmaz, fiş numarası bile almaz. Kapanışı engelleyecek bir şey varsa önizleme bunu tıklamadan önce söyler, sonra değil.

Yeniden açmak ve sınırı

Kapalı bir yıl yeniden açılabilir. Bu işlem kapanış fişini kaldırır ve kilidi tek adımda açar; yarı kapalı bir yılla baş başa kalmazsınız.

Tek bir sınırı vardır: kapanış fişi kesinleştirildikten sonra yeniden açma reddedilir. Kesinleştirme muhasebenin kilididir; ondan sonraki çözüm, hâlâ açık bir yılda düzeltme fişi kesmektir. Başkalarının güvenmiş olabileceği bir belgeyi sessizce geri almak değil.

⚠ Kapanışın yapmadığı şey

Vergiyi hesaplamaz. Sistemde ne kadar vergi borcunuz olduğunu çıkaran bir hesap yoktur ve kapanış fişi bunun için karşılık ayırmaz. Elde ettiğiniz şey, o yıl için doğru tutulmuş defterlerdir; mali müşavirinizin ya da beyannamenizin ihtiyaç duyduğu girdi de budur. Vergi rakamı buradan değil, oradan gelir.

Bunu açıkça söylüyoruz; yoksa biri, yılın bu varsayımın en pahalıya patlayacağı anında tam tersini varsayabilir.

Ne zaman

Her ayı bittiğinde kapatın; yılı da son ay kapandıktan ve içinize sindikten sonra. Sistemin dayattığı bir son tarih ya da cezası yok; tek bedeli, siz kapatana kadar yanlış kalan ikinci yıldır.

Tüm bölümler