Kılavuz
Dükkânınızı yönetmek
Bir düğme kılavuzu değil; dükkân işletmek üzerine kısa bir kitap. Dükkânı işleten yazılımla birlikte yazıldı.
Neyi çözmek istiyorsunuz?
- Bölüm 1 Kıyafet satıyorum. Bu program da ne? Öğrenmeniz gereken bir muhasebe programı değil, yalnızca satış giren bir yazar kasa da değil. İkisinin arasında bir şey: sizden önce muhasebeci olmanızı istemeden gerçek bir mağazayı yönetmeniz için yapıldı.
- Bölüm 3 40 gömlek, 5 renk, 4 beden. 800 ürün mü açmalıyım? Hayır. Gömleği bir kez tanımlarsınız; rengi ve bedeni de her gömleğin sahip olabileceği iki özellik olarak. Sistem gerçekten var olan her kombinasyonu sizin için oluşturur.
- Bölüm 6 Elimde zaten stok var. Sisteme nasıl girerim? Elinizdekini bir kez girersiniz, sistem oradan devam eder; sonraki her satış bu başlangıç rakamından düşer.
- Bölüm 8 İlk satışımı nasıl yaparım? Bugün satış yapmak için kurulumu bitirmiş olmanız gerekmez; kasa, günün muhasebe faslından önce de çalışır.
- Bölüm 9 Tezgâhta müşteriye nasıl hizmet veririm? Kasa faresiz kullanılacak şekilde yapıldı, çünkü gerçek bir kuyruk kimsenin fareyle nişan almasını beklemez. Adıyla arayın ya da barkodunu okutun; ikisi de ürünü aynı şekilde ekler.
- Bölüm 10 Ne zaman fatura, ne zaman fiş yeterli? Tezgâh satışlarının çoğunda fiş yeterlidir. Aynı satış, alıcının adının ve bilgilerinin kâğıtta yazması gerektiği anda faturaya dönüşür; satışta farklı bir şey yaptığınız için değil.
- Bölüm 11 Müşteri bir gömleği geri getirdi. İadeyi müşterinin elindeki fiş ya da fatura numarasıyla bulursunuz; kim olduğunu sorarak değil, çünkü yoldan geçen bir müşterinin bakılacak bir hesabı yoktur.
- Bölüm 13 Müşteri 45 gün vadeli çek verdi. Bugün daha mı zenginim? Hayır. Bu parayı alacaklısınız ama para henüz elinizde değil. İkisini aynı şey sayan bir dükkân kâğıt üzerinde kârlı görünür, cuma günü de kirayı ödeyemez.
- Bölüm 16 Kasada 50 eksik çıktı. Kimin sorunu? Ne kasa terminalinin ne de vardiyanın. Nakit bir kasaya aittir; eksik de o kasanın sorusudur.
- Bölüm 17 Bana kim borçlu, ben kime borçluyum? Müşteri tarafının (bana kim ödemedi) cevabı bu kılavuzun başka bir bölümünde var. Bu bölüm öbür yönü anlatıyor: tedarikçilerinize ne kadar borçlusunuz ve ne zamana kadar ödemelisiniz.
- Bölüm 20 Neye, ne sıklıkla bakmalıyım? Her şeyi her gün kontrol etmeniz gerekmez; ama birkaç şey var ki her gün, istisnasız kontrol edilmeli. İkisini karıştırırsanız bir ay boyunca gözünüzün önünde duran bir sorunu fark etmeyebilirsiniz.
- Bölüm 21 Kasayı gerçekten her akşam saymalı mıyım? Evet; ama saydığınız şey kasa terminali değil, kasadır. Sebebi de çalışanlarınıza güvenmemek değil: bu akşam bulunan bir farkın belli bir sebebi vardır, üç hafta sonra bulunan aynı farkın yoktur.
- Bölüm 22 Hangi malım satmıyor? Soru «hangi mal hiç satmadı?» değil; bu soru ucuz ürünü öne çıkarır, pahalıyı gizler. Asıl soru, ne kadar paranın ne zamandır yerinden kıpırdamadığıdır.
- Bölüm 23 Montlar temmuzda hiç satmadı. Elden çıkarayım mı? Büyük ihtimalle hayır. Ama bunu rapor size söyleyemez; rapora güvenmeyi bırakmak yerine neden söyleyemediğini bilmek önemlidir.
- Bölüm 24 Hangi ürünüm bitmek üzere? Boş rafı fark ettiğiniz an, bir satışı çoktan kaçırmışsınızdır. Bu rapor, bunu daha erken fark etmeniz için var.
- Bölüm 25 Bana borcunu kim ödemedi? Otuz gündür borçlu olan müşteri işin olağan hâlidir. Doksan gündür borçlu olan müşteri ise henüz vermediğiniz bir karardır. Bu liste, ikisi arasındaki farkı görünür kılar.
- Bölüm 26 Gelecek ay param yetecek mi? Kârlı olmakla parası olmak aynı şey değildir. Bir dükkân kâğıt üzerinde para kazanırken, o paranın çoğu müşterilerdeyse gelecek hafta tedarikçisine ödeme yapamayabilir.
- Bölüm 27 Kârım var, param neden yok? Çünkü kâr ve nakit iki ayrı soruya cevap verir ve bir dükkân ikisinde de aynı anda haklı olabilir. Bu bölüm paranın nereye gittiğini anlatıyor; sağlıklı bir dükkânda para genellikle parmağınızla gösterebileceğiniz bir yerdedir.
- Bölüm 28 Rapor 7.207 diyor, kasa 7.000. İkisi iki ayrı sorunun cevabı. Biri neyin kaydedildiğini söyler, öteki gerçekte neyin orada olduğunu. Hangisinin yanlış olduğunu bulmak kısa ve sırası belli bir iştir; sorun neredeyse hiçbir zaman hesap hatası değildir.
- Bölüm 29 Bir iade aldım, geçen ayın kârı değişti. Değişebilir. Değişip değişmeyeceği tek bir şeye bağlıdır: iade belgesinin tarihine ve o tarihin düştüğü ayın kapatılıp kapatılmadığına.
- Bölüm 30 Bana asıl hangi ürün kazandırıyor? En çok satan ürün her zaman en çok kazandıran ürün değildir; dükkânda bu ikisinin ayrıldığını gösteren tek yer bu rapordur.
- Bölüm 31 Her ayı kapatmam gerekiyor mu? Hayır. Ama ayları hiç kapatmayan bir dükkân, satılan malın maliyetini hiçbir zaman gerçekten bilmez; çünkü bu rakam ancak kapanışta kesinleşir.
- Bölüm 32 Yılı kapatmak zorunda mıyım? Kapatmazsam ne olur? Evet. Kapatmazsanız olacak şey, hiçbir şey olmamasından da kötüdür: ikinci yılınızın bilançosu yanlış çıkar ama yine de denk gelir. Yani sayfada bunu size söyleyecek hiçbir şey yoktur.
- Bölüm 33 Kârım ay sonunda neden birden değişiyor? Çünkü satılan malın maliyeti tek seferde, ayı kapattığınızda yazılır. O ana kadar satışlar fiyatlarıyla görünür, maliyetleriyle değil; bu yüzden rakam yüksek okunur. Onu doğru yapan, kapanıştır.
- Bölüm 34 Mali müşavirim defterleri istiyor. Ne göndereyim? Bir mali müşavirin isteyeceği neredeyse her şeyi üç rapor karşılar. Hiçbiri açıklama gerektirmez; hepsi her mali müşavirin alışık olduğu standart biçimlerdedir.
- Bölüm 35 İkinci şubeyi açmanın zamanı geldi mi? Bu kararı sizin yerinize veren bir rapor yok. İkinci şube açmak, bu kılavuzun size verebileceği bir sayı değil, kendi işinizle ilgili bir karardır.
- Bölüm 37 Başında olmadığım bir mağazayı nasıl takip ederim? Birden fazla şubeniz olunca aynı anda iki yerde olamazsınız. Üç rapor, olmanız gerekmesin diye var.
- Bölüm 38 Eleman alma zamanı geldi mi, ona hangi yetkileri vermeliyim? İki ayrı soru var ve ikincisi daha önemli: ikinci birini eklediğiniz anda yalnızca sisteme girip giremeyeceğine değil, neyi görüp neye dokunabileceğine de karar vermiş olursunuz.
- Bölüm 40 Kendi sitemden mi satayım, pazaryerinde mi kalayım? Bu kılavuz size pazaryerini bırakın demiyor. Pazaryeri hem ürünlerinizi satar hem de size zaten bir şey arayan müşterileri getirir; kendi vitrininiz tek başına ikisini de yapmaz.
- Bölüm 41 Kendi vitrinimi nasıl açarım? Açmak tek bir ayar, paylaşmak tek bir bağlantı. Vitrinin kendisi zaten hazır: kasanızın şu anda okuduğu katalogdan oluşur.
- Bölüm 42 Müşterinin ilk ne göreceğini nasıl düzenlerim? Gruplar vitrininizi başlıklı bölümlere ayırır. Bir ürünü kimin görebileceğine asla karar vermezler, yalnızca nerede görüneceğine.
- Bölüm 44 e-Fatura ve e-Arşiv: ne yapmam gerekiyor? e-Fatura'ya geçmek zorunda olup olmadığınızı mali müşavirinize ya da GİB'e sormalısınız, bu kılavuza değil. Bu kılavuzun söyleyebileceği, zorunlu olduğunuzda ürünün ne yaptığıdır.
- Bölüm 46 Faturama kendi logomu ve düzenimi koyabilir miyim? Logonuz zaten orada: her paketteki her fatura mağazanızın adını ve logosunu otomatik olarak taşır. Bu bölüm bir adım ötesini anlatıyor: öğelerin yerini değiştirmek ya da basılan sayfaya yeni bir şey eklemek.
- Bölüm 47 Hangi pakette olmalıyım, ne zaman geçmeliyim? Yeni başlayan çoğu mağaza için dürüst cevap şu: ücretsiz Başlangıç paketinde kalın; bunun artık yetmediği anı kendiniz fark edeceksiniz.